Zerdeçal Nedir? Zerdeçal ve Kurkumin Hakkında Merak Edilenler

Zerdeçal denildiğinde çoğumuzun aklına ilk olarak mutfağımızda kullandığımız o canlı sarı renkli baharat geliyor. Ancak son yıllarda zerdeçalı yalnızca yemek tariflerinde değil; içeceklerde, kozmetik ürünlerinde ve farklı gıda ürünlerinin içeriklerinde de daha sık görmeye başladık.

Ben Zerrin Yıldırım. Farmasi'de geçirdiğim 16 yıl boyunca hem kozmetik hem de kişisel bakım ve beslenme alanındaki ürünleri yakından takip ettim. Bir ürün popüler olduğunda benim ilk merak ettiğim şey, hakkında söylenen büyük vaatlerden çok “Bu ürün aslında nedir ve içeriğinde ne vardır?” oluyor.

Zerdeçala da aynı gözle bakalım.

Zerdeçal Nedir?

Zerdeçal, zencefilgiller (Zingiberaceae) familyasına ait, çok yıllık otsu bir bitkidir. Bilimsel adı Curcuma longa olan zerdeçalın özellikle toprak altındaki rizom adı verilen kısmı kullanılmaktadır.

Kendine özgü sarı-turuncu rengi nedeniyle zerdeçal bazı kaynaklarda “Hint safranı” olarak da anılır. Ancak zerdeçal ve safran aynı bitki değildir.

Zerdeçal uzun yıllardır özellikle Güney Asya mutfağında kullanılan bir baharattır. Günümüzde ise dünyanın pek çok ülkesinde yemeklerden içeceklere kadar farklı alanlarda karşımıza çıkmaktadır.

Zerdeçalın İçeriğinde Ne Var?

Zerdeçal hakkında araştırma yaparken karşımıza en sık çıkan kelimelerden biri kurkumin (curcumin) oluyor.

Kurkumin, zerdeçalda doğal olarak bulunan kurkuminoidler içerisinde yer alan bir bileşendir. Zerdeçalın karakteristik renginin oluşmasında da bu bileşikler rol oynar.

Burada önemli bir ayrıntıya dikkat çekmek istiyorum:

Zerdeçal ile kurkumin aynı şey değildir.

Zerdeçal bitkinin kendisini ifade ederken kurkumin, zerdeçal içerisinde bulunan bileşenlerden biridir.

Bu nedenle bir zerdeçal ürünü ile kurkumin içeren farklı bir ürünün içeriğini yalnızca isimlerine bakarak aynı kabul etmek doğru değildir.

Zerdeçal Nasıl Kullanılır?

Zerdeçal günlük yaşamda farklı şekillerde karşımıza çıkabilir.

En bilinen kullanım şekli baharat olarak yemeklere eklenmesidir. Özellikle sebze yemekleri, çorbalar, pilavlar ve çeşitli soslarda kullanılabilir.

Son yıllarda oldukça popüler hale gelen bir başka kullanım ise zerdeçallı altın süt tarifleridir.

Zerdeçal ayrıca farklı gıda ürünlerinin içeriğinde de kullanılabilir.

Burada benim tavsiyem şu:

Bir ürünü satın alırken yalnızca ön yüzündeki büyük yazılara bakmayın. İçindekiler bölümünü ve ürünün gerçek niteliğini mutlaka okuyun.

Zerdeçal Takviyesi ile Baharat Olarak Zerdeçal Aynı Şey mi?

Bu konu internette en fazla karıştırılan noktalardan biri.

Yemeklerimize eklediğimiz zerdeçal ile belirli miktarlarda bileşen içerecek şekilde hazırlanmış bir ürün aynı şey olarak değerlendirilmemelidir.

Özellikle takviye edici gıdalarda ürünün içeriği, günlük porsiyonu ve kullanım uyarıları ambalaj üzerinde belirtilir.

Bu nedenle internette gördüğümüz herhangi bir zerdeçal kullanım miktarını alıp her ürüne uygulamak doğru değildir.

Ürünün kendi etiketindeki kullanım bilgisi esas alınmalıdır.

Zerdeçalın Faydaları Konusunda Neden Dikkatli Konuşmalıyız?

İnternette “zerdeçalın faydaları” diye arama yaptığınızda çok uzun listelerle karşılaşabilirsiniz.

Kanserden kan şekerine, kolesterolden eklem rahatsızlıklarına kadar çok farklı sağlık sorunlarıyla zerdeçalın yan yana getirildiğini görebilirsiniz.

İşte burada bilinçli tüketici olmak gerekiyor.

Bir bitki veya bileşen hakkında bilimsel araştırmalar yapılması, o bitkiyi içeren herhangi bir gıda veya takviye edici gıdanın bir hastalığı önlediği veya tedavi ettiği anlamına gelmez.

Bu ayrımı özellikle önemsiyorum.

Zerdeçal veya zerdeçal içeren bir takviye edici gıdayı;

“Kanseri önler”,
“kan şekerini düzenler”,
“kan pıhtısını önler”,
“kolesterolü düşürür”,
“eklem ağrısını geçirir”,
“depresyona iyi gelir”,
“beyni güçlendirir”

gibi kesin sağlık sonuçları üzerinden değerlendirmek doğru değildir.

Takviye edici gıdalar ilaç değildir ve hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.

Takviye Edici Gıda Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Ben yıllardır ürünlerle çalışan biri olarak tüketicilerin bu konuda daha bilinçli olmasını çok önemsiyorum.

Öncelikle ürünün tam adını okuyun.

İçindekiler listesini inceleyin.

Tavsiye edilen günlük porsiyona bakın.

Etiket üzerindeki uyarıları okuyun.

Takviye edici gıda ise Bakanlık onay bilgilerinin bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Ve özellikle internette karşınıza çıkan “mucize”, “kesin çözüm”, “hastalığı önler”, “tedavi eder” gibi iddialara temkinli yaklaşın.

Türkiye'de takviye edici gıdalar normal beslenmeyi desteklemek amacıyla kullanılan gıda ürünleridir, ilaç değildir.

Her Zerdeçal İçeren Ürün Aynı Değildir

Benim özellikle üzerinde durmak istediğim konulardan biri de bu.

Bir ürünün içerisinde zerdeçal bulunması, piyasadaki bütün zerdeçal içeren ürünlerin aynı olduğu anlamına gelmez.

Ürünlerin formülasyonları, içerik miktarları, diğer bileşenleri, günlük kullanım önerileri ve ürün kategorileri farklı olabilir.

Bu nedenle ürün karşılaştırırken sadece:

“Bunda zerdeçal var mı?”

diye sormak yerine:

“İçeriğinde tam olarak ne var?”

diye sormayı daha doğru buluyorum.

Zerdeçal Hakkında Bilgi Ararken Kaynağa Dikkat Edin

Bugün internette sağlık konusunda inanılmaz miktarda bilgi var. Ancak bilgi çokluğu her zaman doğru bilgi anlamına gelmiyor.

Özellikle ürün satışı yapılan sayfalarda çok iddialı sağlık vaatleriyle karşılaşabiliyoruz.

Ben araştırırken öncelikle resmî kurumların açıklamalarına ve ürünün güncel etiket bilgilerine bakmayı tercih ediyorum.

Çünkü bir ürünün tanıtımında kullanılan ifadeler ile o ürün hakkında internette yazılan genel bilgiler birbirinden farklı konulardır.

Sonuç: Zerdeçalı Tanıyın, Büyük Vaatlerden Önce İçeriğe Bakın

Zerdeçal yüzyıllardır mutfaklarda kullanılan, karakteristik rengi ve aromasıyla tanınan ilginç bir bitki.

Bugün zerdeçalı baharatlarda, farklı gıda ürünlerinde ve çeşitli ürün formülasyonlarında görebiliyoruz.

Ancak benim için asıl önemli nokta şu:

Bir ürünün değerini abartılı sağlık vaatleriyle değil, ne olduğunu ve ne içerdiğini doğru anlayarak değerlendirelim.

Özellikle takviye edici gıdalarda ürünün etiketini okuyalım, tavsiye edilen günlük porsiyona uyalım ve ürünü herhangi bir hastalığın tedavisinin yerine koymayalım.

Ben 16 yıllık Farmasi yolculuğumda şunu öğrendim: İnsanlara güven vermenin en güzel yolu büyük vaatlerde bulunmak değil, bildiğimizi doğru anlatmaktır.

Ben de ürünleri ve içerikleri araştırırken bu anlayışla hareket etmeye devam edeceğim.

Önemli Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takviye edici gıdalar ilaç değildir ve hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Takviye edici gıdalarda ürün etiketinde belirtilen tavsiye edilen günlük porsiyon ve kullanım uyarıları dikkate alınmalıdır.

Sağlıkla Sevgiyle ve Farmasi ile Kalın

Zerrin YILDIRIM

Whatsup :0 530 747 23 00

Whatsup :0 549 800 17 43

zerrinyildirimfarmasi@gmail.com

farmasigirisim@gmail.com